SEO Sözlüğü: En Önemli SEO Terimleri ve Anlamları

SEO dünyasına adım attığınızda kendinizi adeta yabancı bir ülkede gibi hissedebilirsiniz. SERP, crawling, canonical, nofollow… Bu terimler ilk başta kafa karıştırıcı gelebilir. Geçen hafta bir müşterimle konuşurken “bounce rate yüksek, DA düşük ve SERP’te ilk sayfaya çıkamıyoruz” dediğimde aldığım boş bakışları unutamıyorum. Bu deneyim bana SEO terminolojisinin ne kadar yabancı gelebileceğini bir kez daha hatırlattı.

Bu yazıda, SEO çalışmalarınızda sıkça karşılaşacağınız terimleri, kavramları ve kısaltmaları alfabetik olarak derledim. Umarım bu SEO sözlüğü, dijital pazarlama yolculuğunuzda size rehberlik eder.

A’dan Z’ye SEO Terimleri

A

Algorithm (Algoritma): Arama motorlarının web sitelerini değerlendirme, sıralama ve indeksleme biçimini belirleyen matematiksel formül. Google’ın algoritması sürekli güncelleniyor ve her güncelleme farklı ranking faktörlerine ağırlık verebiliyor.

Alt Text (Alt Etiketi): Görsel öğelere eklenen açıklayıcı metin. Görsel yüklenemediğinde görüntülenir ve arama motorlarına görselin içeriğini anlatır. “bisiklet-yarisi.jpg” görseline “İstanbul’da düzenlenen uluslararası bisiklet yarışından bir kare” şeklinde alt text eklemek hem kullanıcı deneyimi hem de SEO açısından faydalıdır.

Anchor Text (Çapa Metin): Bir bağlantının tıklanabilir metin kısmı. Örneğin, teknik SEO ifadesindeki “teknik SEO” kısmı anchor text’tir. Arama motorları, bu metinleri hedef sayfanın içeriğini anlamak için kullanır.

B

Backlink (Geri Bağlantı): Başka bir web sitesinden sizin sitenize verilen link. SEO için altın değerinde olan backlink çalışmaları, sitenizin otoritesini artırır. Geçen yıl bir sektör dergisinden aldığımız tek bir kaliteli backlink, ilgili anahtar kelimede 3 sıra yükselmemizi sağlamıştı.

Black Hat SEO: Arama motoru kurallarına aykırı, etik olmayan SEO teknikleri. Gizli metin kullanmak, anahtar kelime doldurma, link çiftlikleri gibi yöntemler kısa vadede sonuç verse de uzun vadede sitenize zarar verir.

Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı): Kullanıcıların sitenize girdikten sonra başka bir sayfaya geçmeden siteden ayrılma oranı. %80’in üzerindeki bounce rate genellikle içerik veya kullanıcı deneyimi sorunlarına işaret eder.

C

Canonical Tag: Duplicate content (tekrarlanan içerik) sorununu çözmek için kullanılan HTML etiketi. Birden fazla URL’de benzer içerik varsa, arama motorlarına hangi sayfanın orijinal olduğunu belirtir.

Crawling (Tarama): Arama motoru botlarının web sitelerini ziyaret ederek içeriği keşfetme süreci. Geçen ay bir müşterimin sitesinde robots.txt dosyasındaki bir hata nedeniyle Google’ın önemli sayfaları tarayamadığını tespit ettik.

CTR (Click-Through Rate - Tıklama Oranı): Bir bağlantının gösterilme sayısına oranla tıklanma sayısı. SERP’te görüntülenme sayınız 1000, tıklanma sayınız 50 ise CTR %5’tir.

D

Domain Authority (Alan Adı Otoritesi): Moz tarafından geliştirilen, bir web sitesinin arama motorlarında sıralanma potansiyelini 1-100 arasında ölçen metrik. DA’nızı yükseltmek için kaliteli içerik üretmeli ve güçlü backlink’ler kazanmalısınız.

Duplicate Content (Tekrarlanan İçerik): Web’de birden fazla URL’de aynı veya çok benzer içeriğin bulunması durumu. Bu durum arama motorlarının hangi sayfayı indeksleyeceği konusunda kafa karışıklığına sebep olabilir.

E

E-A-T (Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness): Google’ın kalite değerlendirme kılavuzunda öne çıkan uzmanlık, otorite ve güvenilirlik kriterleri. Özellikle sağlık, finans gibi “YMYL” (Your Money or Your Life) kategorilerinde önemli.

F

Featured Snippet (Öne Çıkan Alıntı): Google’da arama sonuçlarının en üstünde gösterilen, soruya doğrudan yanıt veren kutu. “Position zero” olarak da bilinir. Geçen yıl müşterilerimden birinin “evde kompost nasıl yapılır” sorgusu için featured snippet kazanması, organik trafiği %30 artırmıştı.

G

Google Search Console: Web sitesi sahiplerinin sitelerinin arama performansını izlemesine, sorunları tespit etmesine ve düzeltmesine olanak tanıyan ücretsiz Google aracı.

Google Analytics: Web sitesi trafiğini ve kullanıcı davranışlarını ölçen ücretsiz analiz aracı.

H

H1, H2, H3 Tags (Başlık Etiketleri): İçeriğin hiyerarşik yapısını belirleyen HTML başlık etiketleri. H1 en önemli başlık olup, sayfada idealde bir tane bulunmalıdır.

HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure): Web sitesi güvenliğini sağlayan protokol. Google bunu bir sıralama faktörü olarak kullanıyor ve güvenli olmayan siteleri Chrome’da “güvenli değil” şeklinde işaretliyor.

I

Indexing (İndeksleme): Arama motoru botlarının web sayfalarını taradıktan sonra veritabanına kaydetme süreci. “Site:domainadınız.com” şeklinde bir arama yaparak sitenizin ne kadarının indekslendiğini görebilirsiniz.

Internal Linking (İç Bağlantı): Sitenizin sayfaları arasında oluşturduğunuz linkler. İç bağlantılar, kullanıcıların ve arama motoru botlarının sitenizde gezinmesini kolaylaştırır.

J

JSON-LD: Yapılandırılmış veri işaretlemesi için kullanılan JavaScript tabanlı bir format. Arama motorlarına içeriğinizin bağlamını anlatmanıza yardımcı olur.

K

Keyword (Anahtar Kelime): Kullanıcıların arama motorlarına girdikleri sorgular. Anahtar kelime araştırması, SEO stratejinizin temelini oluşturur.

Keyword Density (Anahtar Kelime Yoğunluğu): İçerikte anahtar kelimenin kullanım sıklığı. Eskiden önemli bir faktör olsa da, günümüzde aşırı kullanım spam olarak algılanabilir.

Keyword Stuffing (Anahtar Kelime Doldurma): Anahtar kelimelerin doğal olmayan şekilde ve aşırı kullanımı. “İstanbul web tasarım, web tasarım İstanbul, İstanbul’da web tasarım…” gibi anlamsız tekrarlar cezalandırılabilir.

L

Landing Page (İniş Sayfası): Kullanıcıların genellikle bir reklam veya kampanyadan sonra “iniş” yaptıkları, belirli bir amaca hizmet eden sayfa.

Link Building (Bağlantı Oluşturma): Diğer sitelerden backlink kazanma süreci. Kaliteli içerik üretmek, misafir yazarlık, röportajlar ve sektörel dizinlere kayıt olmak yaygın link building stratejileridir.

Long-tail Keywords (Uzun Kuyruklu Anahtar Kelimeler): Daha spesifik ve genellikle daha uzun anahtar kelime grupları. “Ayakkabı” yerine “İstanbul’da indirimli kış ayakkabıları” gibi.

M

Meta Description (Meta Açıklama): Arama sonuçlarında başlığın altında görünen kısa açıklama. Kullanıcıları sitenize tıklamaya ikna edecek şekilde yazılmalıdır.

Meta Tags (Meta Etiketler): Web sayfaları hakkında bilgi veren HTML etiketleri. Meta tags içinde title, description ve diğer önemli meta bilgiler bulunur.

Mobile-First Indexing: Google’ın web sitelerini öncelikle mobil versiyonlarına göre indeksleme yaklaşımı. 2019’dan beri tüm yeni siteler için varsayılan olarak uygulanıyor.

N

Nofollow: Linklere eklenen ve arama motorlarına “bu linki takip etme” talimatı veren bir HTML özelliği. Kullanıcı yorumları, ücretli linkler ve güvenilmeyen içerikler için kullanılır.

NoIndex: Arama motorlarına “bu sayfayı indeksleme” talimatı veren meta tag. Duplicate content sorunlarını çözmek veya özel sayfaları arama sonuçlarından gizlemek için kullanılır.

O

Organic Search (Organik Arama): Ücretli reklamlar dışında, arama motorlarından gelen doğal trafik.

Outbound Link (Dış Bağlantı): Sitenizden başka sitelere verdiğiniz linkler. Kaliteli ve konuyla ilgili sitelere verilen dış bağlantılar, içeriğinizin güvenilirliğini artırabilir.

P

Page Authority (Sayfa Otoritesi): Moz tarafından geliştirilen, belirli bir sayfanın arama motoru sıralamasında ne kadar iyi performans göstereceğini tahmin eden 1-100 arası bir puan.

PageRank: Google’ın sayfaların önemini değerlendirmek için kullandığı orijinal algoritma. Günümüzde hala kullanılıyor olsa da, artık halka açık olarak paylaşılmıyor.

PPC (Pay-Per-Click): Tıklama başına ödeme yapılan reklam modeli. Google Ads en yaygın PPC platformudur.

R

Ranking (Sıralama): Web sayfalarının arama sonuçlarındaki pozisyonu. İlk sayfada ve özellikle ilk üç sırada yer almak, trafik için kritik önem taşır.

Redirects (Yönlendirmeler): Bir URL’den diğerine otomatik yönlendirme. 301 (kalıcı) ve 302 (geçici) en yaygın yönlendirme tipleridir.

Responsive Design (Duyarlı Tasarım): Web sitesinin farklı ekran boyutlarına otomatik olarak uyum sağlayabilmesi. Mobil uyumluluk, günümüzde bir SEO zorunluluğudur.

Rich Snippets (Zengin Alıntılar): Arama sonuçlarında standart başlık ve açıklamanın yanı sıra yıldız derecelendirmeleri, fiyatlar, stok durumu gibi ek bilgilerin gösterilmesi.

Robots.txt: Arama motoru botlarına hangi sayfaları tarayıp, hangilerini taramayacaklarını belirten metin dosyası. “/wp-admin/” gibi özel alanları taramaktan men etmek için kullanılabilir.

S

Schema Markup (Şema İşaretlemesi): Web sayfalarının içeriğini arama motorlarına daha anlaşılır hale getiren yapılandırılmış veri kodu. Etkinlikler, tarifler, ürünler gibi içerikler için özel schema tipleri bulunur.

Search Engine Results Page (SERP): Arama motoru sonuç sayfası. Modern SERP’ler organik sonuçların yanı sıra reklamlar, featured snippets, knowledge graph ve daha birçok öğe içerir.

Sitemap (Site Haritası): Web sitenizdeki tüm sayfaları listeleyen XML dosyası. Arama motoru botlarının sitenizi daha verimli taramasına yardımcı olur.

T

Title Tag (Başlık Etiketi): Web sayfasının başlığını belirten HTML etiketi. Arama sonuçlarında görünen ana başlık olduğu için SEO’da büyük öneme sahiptir.

TrustRank: Bir web sitesinin güvenilirliğini değerlendiren algoritma faktörü. Güvenilir kaynaklardan gelen backlink’ler, TrustRank’i artırır.

U

URL Structure (URL Yapısı): Web adreslerinin formatı. SEO dostu URL’ler kısa, açıklayıcı ve anahtar kelime içerir (örn: example.com/seo-terimleri-sozlugu).

User Experience (UX - Kullanıcı Deneyimi): Ziyaretçilerin sitenizle etkileşiminin kalitesi. Sayfa yükleme hızı, gezinme kolaylığı ve mobil uyumluluk gibi faktörleri içerir.

W

White Hat SEO: Arama motoru kurallarına uygun, etik SEO teknikleri. Kaliteli içerik üretme, kullanıcı deneyimini iyileştirme ve doğal link kazanımı gibi stratejileri kapsar.

Word Count (Kelime Sayısı): İçeriğin uzunluğu. Belirli bir “ideal” kelime sayısı olmasa da, kapsamlı içerikler genellikle daha iyi sıralanır.

Temel SEO Kavramları

SEO çalışmalarının temelini oluşturan bazı kavramları daha detaylı inceleyelim:

On-Page SEO ve Off-Page SEO

On-Page SEO: Web sitenizin içinde yapılan optimizasyon çalışmaları. İçerik, başlıklar, meta açıklamalar, URL yapısı, iç linkler ve sayfa hızı gibi faktörleri kapsar. Geçen ay bir müşterimin blog sayfalarındaki H1 etiketlerini düzenleyerek ve meta açıklamaları iyileştirerek organik tıklamaları %15 artırmayı başardık.

Off-Page SEO: Site dışında yapılan, sitenizin otoritesini artırmaya yönelik çalışmalar. Backlink kazanımı, sosyal medya varlığı ve marka bilinirliği bu kategoriye girer. Bir sektör etkinliğinde konuşmacı olarak yer almanız bile off-page SEO’ya katkı sağlayabilir.

Local SEO (Yerel SEO)

Yerel işletmelerin bulundukları bölgedeki potansiyel müşterilere ulaşmak için uyguladıkları SEO stratejisi. Google My Business kaydı, yerel dizinlerde listeleme, yerel anahtar kelimeler ve müşteri değerlendirmeleri yerel SEO’nun temel bileşenleridir.

Technical SEO (Teknik SEO)

Web sitenizin arama motoru botları tarafından daha iyi taranmasını ve indekslenmesini sağlayan teknik optimizasyonlar. Site hızı, mobil uyumluluk, HTTPS, structured data, XML sitemap ve crawl bütçesi yönetimi gibi konuları kapsar.

Teknik SEO Terimleri

Crawl Budget (Tarama Bütçesi)

Google’ın bir web sitesini ne sıklıkta ve ne derinlikte tarayacağını belirleyen kaynak miktarı. Büyük sitelerde, tarama bütçesini önemli sayfalara yönlendirmek için optimizasyon yapılmalıdır.

Core Web Vitals

Google’ın kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç temel metrik:

LCP (Largest Contentful Paint): Ana içeriğin yüklenme hızı
FID (First Input Delay): Kullanıcı etkileşimine yanıt süresi
CLS (Cumulative Layout Shift): Görsel kararlılık

Geçen yıl bir e-ticaret sitesinin Core Web Vitals skorlarını iyileştirdikten sonra dönüşüm oranında %8’lik bir artış gözlemledik.

HTTP Status Codes (HTTP Durum Kodları)

Sunucunun isteklere verdiği yanıtları gösteren kodlar:

200: Başarılı
301: Kalıcı yönlendirme
302: Geçici yönlendirme
404: Sayfa bulunamadı
500: Sunucu hatası

Hreflang

Çok dilli veya çok bölgeli siteler için, farklı dil ve bölge versiyonlarını belirtmek için kullanılan HTML özelliği. Doğru implementasyonu, yanlış dildeki sayfaların gösterilmesini önler.

İçerik SEO Terimleri

Content Gap Analysis (İçerik Boşluğu Analizi)

Rakiplerinizin içeriklerine kıyasla sitenizde eksik olan konuları tespit etme süreci. Bu analiz, içerik stratejinizi geliştirmenize yardımcı olur.

Topic Cluster (Konu Kümesi)

Bir ana konu (pillar content) etrafında organize edilmiş, birbiriyle ilişkili içerikler grubu. Bu model, site yapısını daha anlamlı hale getirir ve arama motorlarına uzmanlık alanınızı gösterir.

E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness)

Google’ın 2022’de güncellediği kalite değerlendirme kriterleri. Önceki E-A-T tanımına “Experience” (Deneyim) eklenerek, içerik oluşturucunun kişisel deneyiminin önemi vurgulanmıştır.

Link Building Terimleri

Dofollow ve Nofollow

Dofollow: Varsayılan link türü. Arama motorlarına “bu linki takip et ve hedef siteye değer aktar” mesajı verir.

Nofollow: “rel=nofollow” özelliği eklenen ve arama motorlarına “bu linki takip etme” talimatı veren link türü.

Link Juice (Link Değeri)

Bir sayfadan diğerine linkler aracılığıyla aktarılan SEO değeri veya otorite. Yüksek otoriteli sitelerden gelen dofollow linkler daha fazla “link juice” aktarır.

Toxic Links (Toksik Linkler)

Sitenize zarar verebilecek düşük kaliteli, spam veya manipülatif backlink’ler. Google’ın Penguin algoritması bu tür linkleri tespit ederek cezalandırabilir.

Analitik ve Metrik Terimleri

Conversion Rate (Dönüşüm Oranı)

Ziyaretçilerin belirli bir eylemi (satın alma, form doldurma, abonelik) gerçekleştirme oranı. Toplam dönüşüm sayısı / toplam ziyaretçi sayısı formülüyle hesaplanır.

Dwell Time (Kalma Süresi)

Kullanıcının arama sonuçlarından sitenize tıkladıktan sonra, tekrar arama sonuçlarına dönmeden önce sitede geçirdiği süre. Uzun kalma süresi, içeriğin kaliteli olduğunu gösterir.

Impression (Gösterim)

İçeriğinizin veya reklamınızın görüntülenme sayısı. Arama sonuçlarında gösterilmek, tıklanmak için ilk adımdır.

Algoritma ve Güncelleme İsimleri

Google Core Updates

Google’ın yılda birkaç kez yaptığı, arama algoritmasının temel bileşenlerini etkileyen büyük güncellemeler. Haziran 2023’teki son core update, özellikle içerik kalitesi ve kullanıcı deneyimine odaklanmıştı.

Penguin

Spam linkler ve aşırı optimizasyonu cezalandırmak için 2012’de tanıtılan Google algoritması. Günümüzde algoritmanın gerçek zamanlı bir parçası olarak çalışıyor.

Panda

Düşük kaliteli içeriği ve content farm’ları cezalandırmak için 2011’de tanıtılan Google algoritması. İçerik kalitesi, özgünlük ve kullanıcı değeri üzerine odaklanır.

BERT

2019’da tanıtılan ve doğal dil işleme yeteneklerini geliştiren Google algoritması. BERT, arama sorgularının bağlamını ve niyetini daha iyi anlamayı hedefler.

Helpful Content Update

2022’de tanıtılan ve “insanlar için yazılmış, yardımcı, orijinal içeriği” ödüllendirmeyi amaçlayan Google güncellemesi. Sadece arama motorları için oluşturulan yapay içerikleri cezalandırır.

Sık Kullanılan Kısaltmalar

SERP (Search Engine Results Page)

Arama motoru sonuç sayfası. “SERP ne demek SEO’da” sorusu, özellikle yeni başlayanların sıkça sorduğu bir soru. SERP analizi, anahtar kelimelerinizin performansını ve rakiplerinizin durumunu anlamak için kritik öneme sahiptir.

CTR (Click-Through Rate)

Tıklama oranı. “CTR bounce rate nedir” gibi sorular, performans metriklerini anlamaya çalışan site sahiplerinden sıkça duyarız. Yüksek CTR elde etmek için çekici başlıklar ve meta açıklamalar oluşturmalısınız.

DA/PA (Domain Authority/Page Authority)

Moz tarafından geliştirilen, site ve sayfa otoritesini ölçen metrikler. “Domain authority nedir nasıl yükseltilir” sorusu, SEO çalışmalarında sıkça karşılaştığımız bir soru. DA’yı yükseltmek için kaliteli içerik ve güçlü backlink profili gerekir.

ROI (Return on Investment)

Yatırım getirisi. SEO çalışmalarının maliyet-etkinliğini ölçmek için kullanılır.

CPC (Cost Per Click)

Tıklama başına maliyet. PPC reklamlarında, her tıklama için ödenen ortalama tutar.

CRO (Conversion Rate Optimization)

Dönüşüm oranı optimizasyonu. Ziyaretçileri müşteriye dönüştürme oranını artırmak için yapılan çalışmalar.

Sonuç

SEO terminolojisi sürekli gelişiyor ve yeni terimler ekleniyor. Bu sözlüğü referans olarak kullanabilir, anlamadığınız bir terimle karşılaştığınızda buraya başvurabilirsiniz. SEO çalışmalarında başarılı olmak için bu terimleri anlamak ve doğru kullanmak önemli bir adım.

Unutmayın, “canonical tag ne işe yarar” veya “SERP’te nasıl yükselirim” gibi sorularınız olduğunda, sadece terimleri bilmek yetmez, bunları stratejik olarak uygulamak da gerekir. SEO sürekli öğrenme gerektiren bir disiplindir ve terminolojiye hakim olmak, bu yolculukta size büyük avantaj sağlayacaktır.

SEO yolculuğunuzda başarılar dilerim! Sorularınız veya eklemek istediğiniz terimler varsa, yorumlarda belirtmeyi unutmayın.