Merhaba, bugün sizlerle SEO dünyasının en teknik ve genellikle göz ardı edilen konularından biri olan crawl budget optimizasyonu hakkında konuşacağız. Özellikle büyük ölçekli web siteleri yönetiyorsanız, bu konu sizin için hayati önem taşıyor olabilir. Ekip olarak yıllardır enterprise düzeyde çalışmalar yürütürken fark ettik ki, crawl budget’ı doğru yönetemeyen siteler, ne kadar kaliteli içerik üretirse üretsin istediği sonuçları alamıyor.

1. Crawl Budget Nedir?

Crawl budget, Google’ın web sitenizi taramak için ayırdığı kaynak ve zaman miktarıdır. Basitçe açıklamak gerekirse, Google’ın botları her gün sitenizde belirli sayıda sayfayı ziyaret eder ve bu sayfa sayısı sizin “crawl budget”ınızı oluşturur.

Bunu şöyle düşünebilirsiniz: Google’ın elinde sınırlı sayıda çalışan var ve bu çalışanlar dünyadaki milyarlarca web sayfasını kontrol etmekle görevli. Her site için ayırabilecekleri zaman sınırlı ve bu zamanı en verimli şekilde kullanmak istiyorlar.

Küçük siteler için genellikle crawl budget bir sorun oluşturmaz çünkü Google tüm sayfaları kolaylıkla tarayabilir. Ancak binlerce, hatta milyonlarca sayfası olan büyük e-ticaret siteleri, içerik platformları veya kurumsal siteler için durum farklıdır. Bu tür sitelerde, Google’ın hangi sayfaları ne sıklıkta tarayacağı ciddi bir optimizasyon konusudur.

Crawl Budget Hesaplama Formülü

Crawl budget’ı kesin olarak hesaplamak için Google resmi bir formül sunmasa da, log dosyalarınızı analiz ederek yaklaşık bir değer bulabilirsiniz:

Günlük Crawl Budget = Günlük Taranan Sayfa Sayısı / Toplam Sayfa Sayısı

Örneğin, sitenizde 10.000 sayfa varsa ve Google günde ortalama 1.000 sayfayı tarıyorsa, crawl budget’ınız %10 olarak hesaplanabilir. Bu, sitenizin tamamının taranması için ortalama 10 gün gerektiği anlamına gelir.

2. Crawl Budget’ı Etkileyen Faktörler

Crawl budget’ınızı etkileyen birçok faktör var ve bunların çoğunu kontrol etme şansına sahibiz. İşte en önemli faktörler:

Site Sağlığı ve Hızı

Google’ın resmi açıklamalarına göre, site hızı crawl budget’ı doğrudan etkileyen faktörlerin başında geliyor. Geçen yıl bir müşterimizin sitesinde sayfa yükleme hızını 6 saniyeden 2 saniyeye düşürdüğümüzde, crawl rate’inin neredeyse iki katına çıktığını gözlemledik.

Sunucu yanıt süreleri, CPU kullanımı ve bant genişliği, Google’ın sitenizi ne kadar agresif bir şekilde tarayacağını belirler. Google, yavaş yanıt veren siteleri daha az sıklıkta ziyaret etme eğilimindedir.

Site Otoritesi ve Popülaritesi

Yüksek backlink profiline sahip, sektöründe otorite kabul edilen siteler genellikle daha yüksek crawl budget’a sahip olur. Çünkü Google, bu sitelerdeki değişiklikleri daha hızlı indekslemek ister.

Site Yapısı ve İç Bağlantılar

Sitenizin site yapısı crawl budget’ı doğrudan etkiler. Düz bir hiyerarşi ve güçlü bir iç bağlantı yapısı, Google’ın sitenizi daha verimli taramasını sağlar.

Geçtiğimiz aylarda bir e-ticaret sitesinin kategoriler arası iç bağlantı yapısını optimize ettiğimizde, crawl frequency’nin %30 arttığını gördük.

Duplicate Content ve Kalite

Tekrarlanan içerikler, Google’ın değerli crawl budget’ını boşa harcamasına neden olur. Benzer şekilde, düşük kaliteli içerikler de crawl budget’ınızı olumsuz etkiler.

HTTP Durum Kodları

404, 500 gibi hata kodları veya yanlış yönlendirmeler (301, 302), crawl budget’ınızı tüketir. Google’ın botları bu sayfalara geldiğinde zaman harcar ama indeksleme açısından değerli bir sonuç elde edemez.

3. Log File Analizi

Log file analizi, crawl budget optimizasyonunun belkemiğidir. Sunucu logları, Google botlarının sitenizde nasıl gezindiğine dair en doğru verileri sunar.

Log Dosyalarını Neden Analiz Etmeliyiz?

Log dosyaları, Google ve diğer arama motoru botlarının sitenizi nasıl taradığına dair birinci elden bilgi sağlar. Bu veriler sayesinde:

• Hangi sayfaların ne sıklıkta tarandığını
• Hangi sayfaların hiç taranmadığını
• Botların hangi yolları izlediğini
• Tarama sırasında oluşan hataları tespit edebilirsiniz

Log Analizi Nasıl Yapılır?

1. Log Dosyalarını Toplama: Sunucu yöneticinizden veya hosting sağlayıcınızdan log dosyalarını talep edin.

2. Log Analiz Araçları Kullanma: Screaming Frog Log Analyzer, Botify, OnCrawl gibi araçlar log dosyalarınızı analiz etmenize yardımcı olur.

3. Googlebot Aktivitesini Filtreleme: Log dosyalarında sadece Googlebot aktivitesine odaklanın.

4. Tarama Modellerini Analiz Etme: Hangi sayfaların sıklıkla tarandığını, hangi sayfaların göz ardı edildiğini belirleyin.

Geçen yıl bir müşterimizin log analizini yaptığımızda, Google’ın zamanının %40’ını artık kullanılmayan eski ürün sayfalarını taramakla geçirdiğini keşfettik. Bu sayfaları doğru şekilde yönlendirdikten sonra, crawl frequency önemli ölçüde arttı.

4. Crawl Priority Belirleme

Tüm sayfalar eşit yaratılmamıştır. Bazı sayfalar diğerlerinden daha hayati ve öncelikli olarak taranmalıdır. İşte crawl priority belirleme stratejileri:

XML Sitemap Optimizasyonu

XML sitemap’inizi, öncelikli sayfalarınızı vurgulayacak şekilde düzenleyin. Changefreq ve priority parametrelerini doğru kullanmak, Google’a hangi sayfaların daha sık taranması gerektiğine dair ipuçları verir.

<url>
  <loc>https://www.example.com/onemli-sayfa/</loc>
  <lastmod>2023-10-15</lastmod>
  <changefreq>daily</changefreq>
  <priority>0.9</priority>
</url>

İç Bağlantı Yapısını Güçlendirme

Önemli sayfalarınıza daha fazla iç bağlantı vererek, bu sayfaların crawl priority’sini artırabilirsiniz. PageRank akışı, Google’ın tarama davranışını doğrudan etkiler.

Robots.txt Kullanımı

Robots.txt dosyanızı kullanarak, Google’ın gereksiz sayfaları taramasını engelleyebilir ve crawl budget’ı önemli sayfalarınıza yönlendirebilirsiniz.

User-agent: Googlebot
Disallow: /admin/
Disallow: /temp/
Disallow: /duplicate-content/

5. Duplicate Content Yönetimi

Duplicate content, crawl budget’ınızın en büyük düşmanlarından biridir. Aynı içeriğin farklı URL’lerde bulunması, Google’ın zamanını boşa harcar.

Canonical Etiketleri

Duplicate content sorununu çözmenin en etkili yollarından biri canonical etiketleri kullanmaktır:

<link rel="canonical" href="https://www.example.com/orijinal-sayfa/" />

Bu etiket, Google’a hangi sayfanın orijinal olduğunu ve indekslenmesi gerektiğini söyler.

301 Yönlendirmeleri

Duplicate content içeren eski URL’leri, canonical sürüme 301 yönlendirmesi ile yönlendirin. Bu, hem kullanıcı deneyimini iyileştirir hem de crawl budget’ınızı korur.

İçerik Birleştirme

Benzer içeriğe sahip zayıf sayfaları birleştirerek daha güçlü tek bir sayfa oluşturun. Bu strateji, hem kullanıcılar hem de arama motorları için daha değerli içerik sunmanızı sağlar.

Bir e-ticaret müşterimizle çalışırken, aynı ürünün farklı renk varyasyonları için ayrı sayfalar yerine, tek bir ürün sayfasında varyasyon seçenekleri sunarak duplicate content sorununu çözdük. Bu değişiklik, crawl efficiency’yi %45 artırdı.

6. URL Parametreleri Kontrolü

URL parametreleri, özellikle e-ticaret sitelerinde crawl budget’ı tüketen başlıca sorunlardan biridir. Filtreleme, sıralama ve takip parametreleri, aynı içeriğin yüzlerce farklı URL’de görünmesine neden olabilir.

Google Search Console Parametre Ayarları

Google Search Console’da URL parametrelerini nasıl işleyeceğini Google’a söyleyebilirsiniz:

1. Search Console’da sitenizi seçin
2. Sol menüden “URL Parametreleri”ni seçin
3. Sorun yaratan parametreleri ekleyin
4. Her parametre için “Googlebot’un bu parametreyi nasıl işlemesi gerektiğini” belirtin

Faceted Navigation Optimizasyonu

Faceted navigation (yüzlü gezinme) e-ticaret sitelerinde yaygındır ve onlarca farklı URL kombinasyonu oluşturabilir. Bunu yönetmek için:

• Önemli filtreleme sayfalarını canonical yapın
• Gereksiz filtre kombinasyonlarını robots.txt ile engelleyin
• AJAX kullanarak URL değişimi olmadan filtreleme sağlayın

7. Crawl Hataları Düzeltme

Crawl hataları, crawl budget’ınızı boşa harcayan önemli sorunlardır. Bu hataları düzenli olarak kontrol etmek ve düzeltmek gerekir.

Yaygın Crawl Hataları

• 404 Hataları: Var olmayan sayfalar
• 500 Server Hataları: Sunucu sorunları
• Soft 404’ler: İçerik olmayan ama 200 kodu döndüren sayfalar
• Robots.txt Engelleri: Yanlışlıkla engellenen önemli sayfalar
• Redirect Zincirleri: Birden fazla yönlendirme adımı

Hata Tespiti ve Düzeltme

1. Google Search Console’daki Crawl Hataları raporunu düzenli kontrol edin
2. Screaming Frog gibi araçlarla site crawl yaparak hataları tespit edin
3. Log dosyalarında 4xx ve 5xx hatalarını analiz edin
4. Hatalı sayfaları ya düzeltin ya da uygun şekilde yönlendirin

Bir müşterimizin sitesinde yaptığımız analiz sonucunda, 1.500’den fazla 404 hatası tespit ettik. Bu sayfaların %60’ını ilgili içeriklere 301 ile yönlendirdik, geri kalanları için ise doğru 404 yanıtı vermeye devam ettik. Bu çalışma sonucunda, crawl efficiency’de ciddi bir artış gözlemledik.

8. Large Site Optimizasyonu

Large sites için crawl budget yönetimi çok daha kritik bir hal alır. Milyonlarca sayfaya sahip siteler için özel stratejiler gerekir.

Bölümlenmiş İndeksleme Stratejisi

Büyük sitelerde, tüm içeriğin aynı hızda güncellenmesi gerekmez. İçeriği güncelleme sıklığına göre bölümlere ayırın:

• Yüksek Öncelikli: Ana sayfalar, kategori sayfaları, popüler ürünler (günlük tarama)
• Orta Öncelikli: Standart ürün sayfaları, blog gönderileri (haftalık tarama)
• Düşük Öncelikli: Arşiv sayfaları, eski içerikler (aylık tarama)

JavaScript Optimizasyonu

JavaScript, crawl budget’ı ciddi şekilde etkileyebilir. Google, JavaScript’i render etmek için ekstra kaynak kullanır:

• Kritik içerikleri server-side rendering ile sunun
• Lazy loading tekniklerini doğru uygulayın
• Google’ın JavaScript’i nasıl işlediğini anlamak için teknik SEO bilginizi geliştirin

Internationalization Stratejileri

Çoklu dil/ülke hedefleyen siteler için:

• Hreflang etiketlerini doğru kullanın
• Ülkeye özel sürümleri subdomain veya subdirectory yapısında organize edin
• Dil/bölge seçimini kullanıcı tarafında cookie’lerle yönetin, URL parametreleriyle değil

Enterprise düzeyde bir haber sitesiyle çalışırken, sitenin günlük ve arşiv içeriklerini net bir şekilde ayırdık. Güncel haberlerin bulunduğu bölümlere daha fazla crawl priority verdik ve arşiv sayfalarını daha az sıklıkta taranacak şekilde yapılandırdık. Bu strateji, yeni içeriklerin çok daha hızlı indekslenmesini sağladı.

Crawl Budget Optimizasyonu İçin Kontrol Listesi

Crawl budget optimizasyonu karmaşık bir süreç olduğundan, aşağıdaki kontrol listesi size yardımcı olabilir:

1. Log Analizi Yapın
   • En az 30 günlük log verilerini analiz edin
   • Googlebot’un tarama modellerini belirleyin
   • En çok ve en az taranan sayfaları tespit edin
2. Site Yapısını Optimize Edin
   • Düz bir hiyerarşi oluşturun (ana sayfadan max. 3 tıklama)
   • İç bağlantı yapısını güçlendirin
   • Silolu içerikleri bağlantılarla birbirine bağlayın
3. Teknik Sorunları Giderin
   • Sunucu yanıt sürelerini iyileştirin
   • 404 ve 500 hatalarını düzeltin
   • Redirect zincirlerini kısaltın
4. Duplicate Content’i Azaltın
   • Canonical etiketleri kullanın
   • URL parametrelerini kontrol edin
   • Benzer içerikleri birleştirin
5. Robots.txt ve XML Sitemap Optimizasyonu
   • Gereksiz içerikleri engelleyin
   • Öncelikli sayfaları XML sitemap’te vurgulayın
   • Sitemap’i bölümlere ayırın
6. Periyodik Kontroller Yapın
   • Aylık log analizi
   • Crawl stats raporlarını inceleme
   • Yeni indekslenen sayfaları takip etme

Sonuç

Crawl budget optimizasyonu, özellikle büyük sitelerde SEO başarısı için kritik öneme sahiptir. Google’ın sınırlı kaynaklarını en değerli sayfalarınıza yönlendirmek, indeksleme performansınızı ve dolayısıyla arama sonuçlarındaki görünürlüğünüzü doğrudan etkiler.

Bu yazıda anlattığımız stratejileri uygulayarak, Google botlarının sitenizi daha verimli taramasını sağlayabilir, değerli içeriklerinizin daha hızlı indekslenmesini ve güncel kalmasını garanti edebilirsiniz.

Unutmayın, crawl budget optimizasyonu tek seferlik bir iş değil, sürekli izleme ve iyileştirme gerektiren bir süreçtir. Özellikle site yapınızda veya içerik stratejinizde büyük değişiklikler yaptığınızda, crawl performansınızı yakından takip etmeniz gerekir.

Crawl budget optimizasyonu konusunda deneyimleriniz veya sorularınız varsa, yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz. SEO yolculuğunuzda başarılar dileriz!